Powiatowa Biblioteka Publiczna w Sieradzu rys. Paweł Duraj, 2014
« Czerwiec 2017 »
PWSCPSN
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930 

Godziny otwarcia

lipiec i sierpień:

Poniedziałek, środa, piątek 1000 - 1800
Wtorek, czwartek 800 - 1600
Sobota - nieczynne

wrzesień - czerwiec:

Poniedziałek, środa, piątek 800 - 1800
Wtorek, czwartek 800 - 1600
Sobota - nieczynne

Newsletter


Kanały RSSKanały RSS

2012-11-07: XLVII spotkanie DKK - książka Josefa Skvorecky'ego

7 listopada 2012 r. odbyło się czterdzieste siódme spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki. Jako temat naszych rozważań wybraliśmy książkę "Batalion czołgów" Josefa Skvorecky'ego. O takim wyborze lektury zadecydowała nasza sympatia do literatury czeskiej. Zachwycaliśmy się już twórczością Bohumila Hrabala i z dużym zainteresowaniem czytaliśmy spostrzeżenia Mariusza Szczygła na temat naszych południowych sąsiadów. Powieść "Batalion czołgów" ukazuje, jak wyglądała służba wojskowa w Czechosłowacji w latach pięćdziesiątych XX w. Mimo że militarna tematyka nie wszystkim Klubowiczom przypadła do gustu, w książce znaleźliśmy wiele zabawnych fragmentów, które warto było przeczytać.

Po spotkaniu powstały dwie recenzje omawianej książki:

Recenzja książki Josefa Skvorecky'ego „Batalion czołgów”

 

„Cóż, trzeba będzie zmierzyć się z nieciekawą tematyką wojska”- pomyślałam po przeczytaniu kilku pierwszych stron powieści „Batalion czołgów”. Nocne ćwiczenia żołnierzy na Okrouhlickim Wzgórzu, którzy udają, że wykonują zadania, wydały mi się dość nudne. Na szczęście dalej było już coraz ciekawiej, a dokładnie śmieszniej.

Perypetie żołnierzy z Siódmego Batalionu Czołgów kończących trzydziestomiesięczną służbę w czechosłowackim wojsku w latach pięćdziesiątych okazały się naprawdę humorystyczną opowieścią. Można zaśmiewać się w głos czytając o zdobywaniu Odznaki Fuczika czy poznając wiersze żołnierzy startujących w armijnym konkursie twórczości amatorskiej.

W książce jest zresztą sporo tekstów wierszy i piosenek, nie tylko tych „oficjalnych”, które żołnierze prezentują na konkursach i wieczorkach. Są przytoczone i te niezbyt cenzuralne, najczęściej eksponowane na ścianach latryny.

Młodzi ludzie kończący powoli służbę wojskową pozwalają sobie na więcej swobody i niekoniecznie rygorystyczne wypełnianie poleceń przełożonych. Ci po prawdzie też niezbyt gorliwie podchodzą do swych obowiązków, przykładem kapitan Vaclav Matka. Wyjątkiem jest major Boroviczka, nie bez powodu zwany Malutkim Diabłem.

Josef Skvorecky pokazał w swej powieści, że tak naprawdę w tamtych stalinowskich czasach w wojsku liczyły się głównie sprawozdania, plany czy raporty politruków i referentów kulturalnych. Wystarczyły nawiązania do ZSRR, podkreślanie doskonałości ustroju socjalistycznego i już było dobrze. Świetnym przykładem może być analiza treści książki „Daleko od Moskwy” przeprowadzona przez sierżanta Szemanczaka zwanego Pieniądzem, który jej nie czytał.

Czeski pisarz wskazuje na ogólne rozprężenie i bałagan w obozie wojskowym w Kobylcu, gdzie pełna mobilizacja pojawia się w razie kontroli i przed egzaminami. Liczy się pochodzenie klasowe,a nie wiedza, dyplomem nie ma co się chwalić. Wie o tym sierżant Smirzicky, jeden z głównych bohaterów, który z pewnością wzbudza sympatię czytelnika.

W pamięci pozostaje też sierżant Manios znakomicie znający teorię strzelania i po dwuletniej służbie pierwszy raz wsiadający do czołgu. Jakie to ma konsekwencje, nie będę pisać. Trzeba przeczytać koniecznie, bo wzór r x 0,75; V= ? i szczegółowe wyjaśnienia Maniosa, który teoretycznie strzela do nieprzyjacielskiego czołgu Sherman, a potem sam znajduje się w T-34 to świetna zabawa.

Otóż to…czy tylko zabawa. Czytając powieść wydaną na emigracji, trudno nie myśleć ze zgrozą o tamtych czasach, gdy jedynie słuszne było „wykorzystywanie doświadczenia Związku Radzieckiego i Armii Czerwonej w pracy, w garażach, na poligonach; wszędzie!”

Josef Skvorecky stara się jednak ironicznie i z humorem spojrzeć na lata pięćdziesiąte, gdy sam odbywał służbę wojskową ( 1952-1954 ). Na pewno więc w „Batalionie czołgów” jest wiele jego doświadczeń.

Nie znam innych książek tego pisarza, ta uchodzi za najzabawniejszą. Zachęcając do lektury, proponuję jeszcze fragment wiersza, który wzbudził wiele kontrowersji i stał się przedmiotem otwartej partyjnej dyskusji nad jego polityczną treścią.

 

„Wy plecaki wojskowe
gdy łzy deszczu opadną
na sfałdowany bruk
za naszych koszar bramą
wszyscy kawał życia w nich
do swych domów zaniosą,
a jesień okryje nas
szarą deszczu zasłoną.”

Prawda jaka głębia uczuć! Niestety autorowi zarzucono, że „zaciemnia i mąci młodemu żołnierzowi jego stosunek do życia i do rzeczywistych problemów współczesności.”

Co w tej sytuacji zrobi kapral Josef Brynych ? Odsyłam do „Batalionu czołgów”.

Autorką powyższej recenzji jest Pani Wiesława Kruszek.

 

Recenzja książki pt:” Batalion czołgów” Josefa Sovercky'ego:

 

Już tytuł książki "Batalion czołgów” sugeruje, że jest to książka o tematyce wojskowej. Jej bohaterami są żołnierze, których autor przedstawia w dość niekonwencjonalny sposób. Mianowicie pierwsza akcja z udziałem czołgów na Okrouhlickim Wzgórzu zostaje przespana przez bohaterów. Przestraszeni żołnierze, obawiając się opinii majora Boroviczki, zaczęli strzelać, czołgali się w błocie. To pierwsza wpadka żołnierzy. Nie wiadomo również do kogo strzelano i w jakim celu. Po takim początku można się spodziewać, że książka będzie nudna. Na szczęście kolejny rozdział sprawił, że nie mogłam oderwać się od książki. Opis egzaminu na Odznakę Fuczika jest wspaniały. Jeden z sierżantów nie potrafi odpowiedzieć na proste pytanie: "Kim był Juliusz Fuczik?" Jąkając się bełkotał: ”Juliusz Fuczik Tyn tego, no… Tyn tego on….”.(Josef Skvorecky „Batalion czołgów” Wydawnictwo Pogranicze Sejny 2004, s.93). Mnie to rozbawiło, ale jednocześnie zbulwersowało. Jak można przystąpić do egzaminu i nie wiedzieć, kim był człowiek, którego upamiętnia odznaka? W książce znajduje się wiele opisów kuriozalnych sytuacji. Uśmiech politowania mogą wywołać wiersze żołnierskie. Bohaterowie powieści „Batalion czołgów” zostali ukazani przez autora w krzywym zwierciadle. Jeśli taki zamysł przyświecał Josefowi Skvorecky'emu, to mu się świetnie udało.

Autorką powyższej recenzji jest Pani Monika Wilczek.

Zdjęcia:

____
* do przeglądania dokumentów PDF niezbędna jest przeglądarka PDF np. Foxit Reader lub Adobe Reader
Powiatowa Biblioteka Publiczna w Sieradzu, Sieradz ul. Żwirki i Wigury 4