Przywracanie pamięci - finisaż wystawy Cezarego Zbrojewskiego
- Nie możemy o nich zapomnieć, nie ma historii Sieradza bez sieradzkich Żydów – powiedział Cezary Zbrojewski w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Sieradzu. Spotkanie „Kadry z niepamięci” było finisażem wystawy prac artysty i okazją do opowieści o wspólnej historii Polaków i Żydów.
Pretekstem dla przygotowania wystawy i spotkania była 200. rocznica powstania w Sieradzu synagogi. Cezary Zbrojewski opowiedział o tym, jak wyglądało życie społeczności żydowskiej zanim do tego doszło. Budowa synagogi bowiem była dowodem na jej zamożność. Zdjęcia przypomniały miasto sprzed pierwszej wojny światowej, z okresu międzywojnia i tego najtrudniejszego – okresu okupacji hitlerowskiej.
Znany sieradzki artysta nie tylko maluje obrazy związane z judaikami, od lat stara się przywracać pamięć o Żydach, którzy w 1938 roku stanowili 25% mieszkańców Sieradza. Cezary Zbrojewski zaproponował powołanie stowarzyszenia, które zajęłoby się ratowaniem ocalałych śladów – bóżnicy i pozostałości kirkutu.
Nie zabrakło wątków bardziej osobistych, związanych z klasą Cezarego Zbrojewskiego ze szkoły podstawowej, która niemal w całości stawiła się na spotkaniu. Otóż ostatnią osobą spośród znanych Sieradzan, o których opowiadał artysta, była siostra Dolores Maria Sobel. Urodziła się jako Estera Sobel i jako jednej z nielicznych z rodziny udało jej się przeżyć. Już po wojnie przyjęła chrzest, złożyła śluby zakonne i przyjechała do klasztoru sióstr Urszulanek. Przygotowywała sieradzkie dzieci do pierwszej komunii, w tym Cezarego Zbrojewskiego i jego koleżanki i kolegów.
W 2020 roku artysta udostępnił swoje grafiki Grupie Poetyckiej Desant, ktgóra wydała książkę „Odeszli”. Znalazły się w niej wiersze dziewięciorga poetów poświęcone sieradzkim Żydom. Kilka z nich przeczytały Monika Milczarek, Magdalena Olejnik i Joanna Chachuła.
Spotkanie zakończyło oficjalne zamknięcie wystawy „Kadry z niepamięci”.
